Sint-Wivinaklooster
GROOT-BIJGAARDEN
gewezen
provinciaal huis, dat we niet kunnen vergeten.
Meer dan honderd jaar (van 1897 tot 2008) was Groot-Bijgaarden het centrum van
ons district. Dat kunt ge zo maar niet op zij schuiven. En daarom wijden
we twee pagina's aan Groot-Bijgaarden en aan de Heilige
Wivina.
Historiek
Zoals beschreven in de biografie van de
Heilige Wivina
werd de "plaats, Bigarden genaamd, nabij Brussel in het
Westen", aan de H. Wivina toegewezen om er God te dienen. Rond 1120 bouwden de
monniken van Affligem er een oratorium en cellen voor Wivina en haar
gezellinnen. Daarmee ontstond het St-Wivinaklooster dat in 1136 erkend werd door
bisschop Nicolas van Kamerijk. Op 21 september 1177 wijdde bisschop Alardus de
ruimere stenen kerk in, die de vorige kapel omvatte, die later werd afgebroken.
Wivina werd als priorin opgevolgd door haar trouwe medewerkster Emwara. Ook in
de 13e eeuw kende de priorij een grote bloei en de aanhoudende
geestelijke vurigheid onder de duuurzame invloed van de heilige Wivina werd alom
bekend.
In 1242, vroeg de priorin Beatrijs van Wolvertem (priorin van 1241 tot 1243)
aan Gwijde I van Loan, bisschop van Kamerijk, de afscheiding van de abdij van
Affligem, op grond van "de moeilijkheden en de gevaren die de aanwezigheid van
de Affligemse monniken meebrengt en van de last die zij berokkenen" De bisschop
stemde toe en de priorij van Groot-Bijgaarden werd dus totaal onafhankelijk van
de moederabdij.
Van dan af
kende de priorij een grote bloei en in 1548 werd zij verheven tot abdij. Onder
de Franse republiek echter werd de abdij opgeheven en in 1798 in twee openbare
veilingen verkocht. De eerste kopers sloopten de kerk en verkochten de afbraak.
Uiteindelijk kwam de abdij in handen van de Dansaerts, die verschillende
“nutteloze” gebouwen afbraken zodat enkel het poortgebouw, het priesterhuis, de
infirmerie en de boerderij overbleven.
De toenmalige eigenares Mevrouw Mention verkocht in 1897de abdij
aan de Broeders van de Christelijke Scholen die er een noviciaat en een rusthuis
voor zieke en oudere broeders in onderbrachten. In het verlengde van het
priesterhuis bouwden zij een kapel, een noviciaat en een rusthuis. Aan de
andere kant van het poortgebouw, in het verlengde van de boerderij, werd een
lagere school opgetrokken (1963) en dieper in het park een retraitehuis, het
huidige De La Salle Centrum.
In de jaren 1935-38 werd het oude noviciaatsgebouw grondig opgeknapt en
aangepast. In 1947 werd er een 3e verdieping opgetrokken en begonnen de
werkzaamheden voor de opvangst van het Juvenaat o.a. met de bouw van een
zijkapel, met daaronder een eetzaal voor de juvenisten.
Bij gebrek aan novicen werden de noviciaatskamers in de tachtiger jaren
omgevormd tot rusthuiskamers en werden tenslotte bewoond door de Broeders van de
grote Sint-Wivinacommuniteit. Het Noviciaat werd ondergebracht in het oude
infirmeriegebouw (Sint-Jozef) en werd gesloten in 1988..
Tot in 2008 bleef het domein in de handen van de Broeders van de Christelijke
Scholen, maar omwille van de veroudering van de Broeders in België, het gebrek
aan roepingen en de hoge kosten van onderhoud werd het domein te koop
aangeboden. Eind 2008 werden de heren De Meuter en Verdoodt de nieuwe eigenaars.
De laatste broeders verlieten, met pijn in het hart, dat gedenkwaardige domein
op 15 maart 2009.
