Home

Geschiedenis

Ons district

Nieuws

Contacten

Foto's

Kruikenburg, ons kasteel.
Een beetje geschiedenis
(De links in de tekst verwijzen meestal naar het onderwerp volgens Wikipedia en de pagina's worden geopend in een afzonderlijk scherm)

De Kruikenburg (ook: Cruyckenbourgh of Cruykenburg) was eertijds een heerlijkheid en graafschap in Brabant. Nu nog steeds een waterkasteel ten westen van Brussel, te Ternat in Vlaams-Brabant.

Toen de heren van Wezemaal in het begin van de 12e eeuw, al dan niet in opdracht van de hertog in Leuven, beslag probeerden te leggen op de bossen en woeste gronden van Wambeek, ten nadele van de abdij van Nijvel, bouwden zij hun wachttoren in het noorden van Wambeek, namelijk in Ternat. Dicht bij de grens van het graafschap Vlaanderen had de versterking wellicht ook enig strategisch belang voor het hertogdom Brabant.

In de 14e eeuw wordt Kruikenburg bewoond door ridder en schepen van de stad Brussel Everaard t'Serclaes (1320-1388), die er in 1356 in slaagde het Vlaamse garnizoen uit het door graaf Lodewijk van Male bezette Brussel te verdrijven. Volgens sommige historici zorgde dit ervoor dat de ontstaanskern van het hertogdom Brabant werkelijk Brabants bleef en een annexatie bij Vlaanderen werd afgewend. Everaard t'Serclaes kocht de heerlijkheid en liet de versterking tot een omwald woonkasteel verbouwen.

Hij liet ook samen bij deze verbouwingen, een ijsgrot (waar het eten bewaard werd met behulp van ijsblokken uit de gracht van het kasteel) aanleggen op de plaats waar nu de kruising is van de Sterrenlaan en de Stationsstraat. De grot is echter verwijderd voor de aanleg van de parking van de veearts. Waarschijnlijk was hij ook de opdrachtgever van de bouw van de geheime gang tussen het kasteel en de Sint-Gertrudiskerk. Deze is nu gesloten en doet dienst als wijnkelder.

Jaren later later kwam t'Serclaes in conflict met een beschermeling van hertogin Johanna van Brabant, de heer van Gaasbeek, Sweder van Abcoude, die t'Serclaes liet vermoorden, tot grote woede van de Brusselaars.

Volgens Brabantse kronieken werd t'Serclaes in de kerk voor het kasteel begraven. Het gemeentevaandel van Ternat voor de fusie had de kleuren van de Bevrijder van Brussel, namelijk wit en rood.

Van de 16e tot de 19e eeuw verbleef de familie De Fourneau op Kruikenburg. Zij vergrootten de burcht en lieten ze in de 18e eeuw ombouwen tot woonkasteel. Sporen van de vroegere versterking zijn echter nog duidelijk te zien.

In 1662 werd Kruikenburg onder de familie de Fourneau tot graafschap verheven. De Fransen hieven het graafschap Kruikenburg op, maar het kasteel bleef bestaan. Tijdens de Slag van Waterloo bevond graaf Hendrik de Fourneau (1785-1861) zich aan de zijde van de Prins van Oranje. Hij speelde ook een rol in dienst van koning Willem I van Nederland, tijdens de Belgische Omwenteling.

In het begin van de 20e eeuw werd het kasteel bewoond door de familie de Lichtervelde. Momenteel is het eigendom van de Broeders van de Christelijke Scholen, die er een school in onderbrachten, het Sint-Jozefsinstituut. Het waterkasteel Kruikenburg is een beschermd monument.

Door de fusie van de gemeenten Ternat, Sint-Katherina-Lombeek en Wambeek in 1976 werd de oude entiteit van het graafschap Ternat of Kruikenburg opnieuw tot leven gebracht. In het gemeentewapen van Ternat staat het wapen van de familie de Fourneau aan de voeten van Sint-Gertrudis, want de heer van Kruikenburg was in principe een leenman van de abdis van Nijvel, die op haar beurt onder de voogdij stond van de hertogen van Brabant.

 (van Wikipedia)

       Broeders van de Christelijke Scholen           Statiestraat 37a            1740 Ternat                       lasalle.nb@skynet.be